, Edgar Zeidler

Da Virüs, wo d Litt kàppelatz màcht

Wird Herbert Grönemeyers Song „Kinder an die Macht“ heute von einer neuen Leier, „Ärzte an die Macht“ übertönt? Wenn ja, mit welchen Konsequenzen? Ein kultur-historischer Einblick scheint vonnöten, um das Phänomen mit kritischem Abstand zu beäugen…

Der Philosoph Bachelard hät emol gsajt: „D wìsseschàftlig Wohret, wo mìr uns vo de Dokter ìnstandig erhoffe, ìsch heechschtefàlls e korrigierts Ìrrtum.“ Un trotzdam nìmmt wahrend dare Pàndemie der Ifluss un d Màcht vo de Dokter vielerorts ìwerhànd! 

D Profasser, wo d Regierunge berote, han d Nàs ìn de Stàtistike un ìn de Corona-Fall. Àm liebschte date se der sanitär Üssnàhmezüestànd bis àn Sànkt Nìmmerleins-Tàg  ufracht erhàlte, „egàl wàs es koscht“, blìnd un tauib fer d fàtàli psychischi, gsellschàftligi un politischi Folge. 

Ìm Talmud steht, àss der bescht Dokter ìn d Häll kommt. Komisch, gall? Witterscht kà mer lase, àss jeder Dokter Fahler màcht un sini Màcht missbrücht. Nondebuckel! Un gràd wenn er der bescht ìsch, ìsch der grìngscht Fahler unverzèihlig. Drum d Häll… Un e àndre Talmüdìscht behauiptet, àss der namlig Dokter, mìt der namlig Behàndlung, ein Pàtiant heile kàt un der ànder umbrìnge! Häsch no Worte! 

Doch dàs, wàs e hümànischticher Ràbbiner, der „Maharal“ vo Prag (1512-1619) sajt, ìsch noch pikànter: der bescht Dokter ìsch da, wo sich mìt Liideschàft der Untersüechung un Heilung vom Kärwer wìdme düet. Un da Kärwer, äb gsund oder krànk, ìsch ohne der Geischt, wo ne ufklärt, belabt un formt, numme e lawendi Màss, vollgepàckt mìt Flìssigkeit, Orgàne, Narve... Un da Kärwer ohne Liecht, Geischt un Seel, wo mer behàndelt, wie wenn er vo der manschlig Intelliganz un Empfìndsàmkeit àbgekoppelt war, dàs ìsch d Häll! 

Un dia Häll ìsch nìt wie bim frànzeesche Philosoph Pascal s Ich, aui nìt wie bim Sartre d Ànderi. Nei, dia Häll ìsch der Kärwer, der Kärwer allein. Un d Häll ìsch e jeder vo uns, wo ìn dam Kärwer gfànge ìsch un àlles ìn der sanitär Doktrin düet unterordne. 

Der làtinisch Spruch: „mens sana in corpore sano“ stìmmt ìn beide Rìchtunge: e gsunde Kärwer ìsch d Vorüssetzung fer e gsunde Geischt. Ànders erum ìsch àwer aui e gsunde Geischt Vorüssetzung fer e gsunde Kärwer! Ich vermüet, d hìttige Profasser, wo d Regierende berote, han kè Unterrìcht ìn Làtinisch ghà…

Wil d Àngscht, àgsteckt un krànk ze ware, s Volk vergelschtert un lähmt, verwàndelt sich fàscht unbemerkt unsere Wohlfàhrtsstààt ìn e Ìwerwàchungsstààt. Un àlli mien ìm heechschte Gebot folge:  Gsund bliwe, „egàl wàs es koscht“! D meischti ducke sich, wil dia Àngscht s Verlànge noh Sìcherheit noch steigert! Un eso wurd z.B. e jüdischi un üniverselli Weisheit hìtte ìn der Corona-Schatte gstellt: 

S Lawe ìsch nìt s Lawe, wenn’s nur s Lawe ìsch.“

Zitterm Àltertum (d Pescht vo Athènes, dia vo Thèbes) ìsch d Manschheit ìmmer wìdder vo schlìmme Epidemie heimgsüecht worre: d schwàrz Pescht ìm 14. Johrhundert; d spànisch Gripp, d àsiàtisch Gripp un d Hongkong Gripp, àlli drèi ìm 20. Johrhundert. 

Doch noch nia hät sich Europà vor eme Virüs, wie jetz ìm 21. Jh. eso verbàrrikàdiert. Dàs glicht ìn ere Màsse-Zwàngsneurose, wo sich wie n e Lauiffiir durich d Media un s Internet verbreite düet. Un wàs dàs Virüs uns sajt, trìtt ìn der Hìntergrund, ìwerteent vo dam, wàs ìhm ànderi màche z’sàje… 

Wenn d „Gmeinschàft“ vo de Dokter un Wìsseschàftler (wo gàr kenni ìsch, denn viel date àm liebschte ìnànder Gìft ga!) d Roll von ere Pythie ìwernamme, un ìwer die Zitt nooch der Pandemie oràkle, froj i mi, äb dia Hallseher sahn, àss ìmmer meh Stàllpflìcht-Opfer un verschiichti Salbscht-Isperrer sich ìn Internetsìchtigi verwàndle un vom Virtüelle suchtkrànk ware? Dia Zitt nooch der Pàndemie, mìt Màsse Mansche, gìmpft oder nìt, wo sich vo der Üssewalt àbgekàpselt un s soziàle Lawe zum Tèifel gschìckt han, wurd sìcher e gànz ànderi! Äb’s aui e besseri wurd?

Villicht ìsch’s heechschti Zitt der Baui vom Franz Kafka (1883-1924) wìdder ze lase, e Erzählung, won er ìn Prag verfàsst hät: e Àrt Hehlebewohner mìt viel Erfìndungsgeischt stellt fescht, àss der Baui, won ar standig üsbauit, fer sich sìcher ze fühle, ìhn eigentlig nie gànz vor Fìnd vo dusse un noch wenniger vor Fìnd vo drìnne schìtze kàt. Uf d hìttig Zitt bezoge, intrassànt dia Stell: Es ist verhältnismäßig leicht, jemandem zu vertrauen, wenn man ihn gleichzeitig überwacht oder wenigstens überwachen kann, es ist vielleicht sogar möglich, jemandem aus der Ferne zu vertrauen, aber aus dem Innern des Baues, also einer anderen Welt heraus, jemandem außerhalb völlig zu vertrauen, ich glaube, das ist unmöglich.

 

Glossar
 
kàppelatz, verrückt
ìwerhànd namme, überhandnehmen
mens sana in corpore sano, ein gesunder Geist in einem gesunden Körper 
vergelschtere, verängstigen
Ìwerwàchungsstàtt, Überwachungsstaat
Lauiffiir, Lauffeuer
ìwerteent, übertönt
verschiichti Salbscht-Isperrer, verscheuchte Selbsteinsperrer 
Internetsìchtigi, Internetsüchtige 
der Baui, der Bau

 

EZ

18/12/2020